Farmakognozi Anabilim Dalı; başta tıbbi ve aromatik bitkiler olmak üzere bitkisel, hayvansal ve mikrobiyal kaynaklı doğal drog ve doğal ürünlerin biyolojik, kimyasal ve farmakolojik özelliklerini inceleyen; bu ürünlerin etkin, güvenli ve kaliteli kullanımına yönelik eğitim ve araştırma faaliyetlerini yürüten, Eczacılık Meslek Bilimleri Bölümü bünyesinde yer alan bir anabilim dalıdır.
Anabilim dalı kapsamında, halk tıbbı ve geleneksel tedavi uygulamalarında kullanılan doğal kaynakların bilimsel temellerinin ortaya konulması; bu kaynaklardan elde edilen doğal ilaç hammaddelerinin tanımlanması, ekstraksiyonu, izolasyonu, yapısal aydınlatılması ve biyolojik aktivitelerinin değerlendirilmesi amaçlanmaktadır.
Farmakognozi; geleneksel bilgi birikimini modern analitik teknikler, biyolojik test sistemleri ve farmasötik yaklaşımlarla birleştirerek, yeni doğal ürünlerin ilaç, dermokozmetik ve takviye edici ürün geliştirme süreçlerine kazandırılmasına olanak tanır. Bu doğrultuda, doğal kaynaklı etkin maddelerin farmasötik formülasyonlara entegrasyonu, kalite, etkililik ve güvenilirlik açısından değerlendirilmektedir.
Anabilim dalının temel hedefleri arasında; bitkisel drogların kalite kontrolü, standardizasyonu, saflık ve güvenilirliğinin sağlanması, doğal ürünlere dayalı sağlık ürünlerinin bilimsel kriterler çerçevesinde geliştirilmesi yer almaktadır.
Anabilim dalı bünyesinde yürütülen lisans eğitim programı ile öğrencilere; doğal ürünlerin tanınması, farmakognozik analiz yöntemleri, fitokimyasal bileşenlerin değerlendirilmesi, biyolojik aktivite çalışmaları ve geleneksel kullanımların bilimsel analizi konularında teorik bilgi ve uygulamalı beceri kazandırılması hedeflenmektedir.
Anabilim Dalı Öğretim Üyeleri
Dr. Öğr. Üyesi Gülsüm YILDIZ
Dr. Öğr. Üyesi Benan KALAYCI
Arş. Gör. Elif Beyza ÖZER
Araştırma Alanları
Tıbbi ve aromatik bitkiler
Bitkisel drogların farmakognozik analizleri
Doğal ürünlerin ekstraksiyonu, izolasyonu ve yapısal aydınlatılması
Doğal kaynaklı ilaç hammaddelerinin eldesi ve değerlendirilmesi
Doğal kaynaklı sekonder metabolitler (alkaloidler, flavonoidler, terpenoidler, fenolik bileşikler vb.)
Fitokimya ve doğal bileşiklerin ileri araştırma teknikleri (LC-MS/MS, NMR, HPLC vb.)
Biyolojik aktivite çalışmaları
Fitoterapi ve geleneksel tıbbi kullanımlar
Etnofarmakognozi ve halk tıbbı araştırmaları
Bitkisel ürünlerde kalite kontrol, standardizasyon ve güvenilirlik
Farmakope ve monograf hazırlama çalışmaları
Doğal kaynaklı ürünlerin ilaç, dermokozmetik ve takviye edici ürünlerde kullanımı
Toplum sağlığına yönelik doğal ürün araştırmaları ve bilinçlendirme çalışmaları
Biyoçeşitlilik, sürdürülebilir doğal kaynak kullanımı ve etik biyoprospeksiyon
Verilen Lisans Dersleri
Farmakognozi I
Farmakognozi II
Farmakognozi III
Farmakognozi IV
Farmakognozi Laboratuvarı I
Farmakognozi Laboratuvarı II
Farmakognozi Laboratuvarı III
Farmakognozi Laboratuvarı IV
Fitofarmasi
Bitkisel ürünler ve ilaçlar ile etkileşimleri
Geleneksel ve Alternatif Tıp
Etnofarmakognozi
Tıbbi Çaylar
Kozmetikte Kullanılan Bitkiler
Aromaterapi